« * ( فَمَنْ جاءَه مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّه ) * . . . » اين جمله كه حرف « فاء » در اولش آمده تفريع و نتيجه گيرى از جمله : « * ( أَحَلَّ اللَّه الْبَيْعَ ) * . . . » است و مفهوم آن مقيد و مخصوص به ربا و رباخواران نيست بلكه حكمى است كلى كه در موردى جزئى به كار رفته تا دلالت كند بر اينكه آن مورد جزئى يكى از مصاديق و نمونه هاى حكم كلى است و حكم نامبرده شامل آن مورد نيز مىشود و معنايش اين است كه آنچه ما در باره ربا گفتيم ، موعظه اى بود كه از ناحيه پروردگارتان آمده و بطور كلى هر كس از ناحيه پروردگارش موعظتى برايش بيايد چنين و چنان مىشود شما هم اگر دست از رباخوارى برداريد ، گناه آنچه تا كنون كرده‌ايد بخشوده مىشود و امر شما با خدا است . از اينجا روشن مىشود كه مراد از آمدن موعظه خبردار شدن از حكمى است كه خداى تعالى تشريع كرده و منظور از « انتهاء » در آيه ، توبه و ترك عملى است كه از آن نهى شده تا بنده از آن كار ، دست بردارد و منظور از اينكه فرمود : * ( « فَلَه ما سَلَفَ » ) * . اين است كه حكم حرمت ، شامل رباخواريهاى قبل از آمدن قانون حرمت ربا ، نيست و منظور از اينكه فرمود : * ( ( وَأَمْرُه إِلَى اللَّه ) ) * اين است كه افرادى كه قبل از نزول آيه ، مبتلا به رباخوارى بوده‌اند ، آن عذاب ابدى كه از ذيل آيه ، يعنى جمله « * ( وَمَنْ عادَ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ ) * . . . » بدست مىآيد ، برايشان نيست . بلكه از آنچه كه تا كنون از راه ربا به دست آورده‌اند ، مىتوانند بهره مند گردند . و امرشان به دست خدا است ، چه بسا ممكن است خدا رهايشان سازد و در بعضى احكام آزادشان بگذارد و چه بسا تكليفى برايشان مقرر بدارد كه با عمل به آن تكليف ، خطاى قبلى خود را جبران نمايند . بايد دانست كه امر اين آيه بس عجيب است براى اينكه گفتيم جمله « * ( فَمَنْ جاءَه مَوْعِظَةٌ ) * . . . » و تسهيل و تشديدى كه دارد حكمى كلى را بيان مىكند و اختصاص به مورد ربا ندارد ، شامل تمامى گناهان كبيره مىشود و در باره همه آنها مىفرمايد : كسى كه قبل از مسلمان شدن گناه كبيره اى كرده باشد در اسلام مؤاخذه نمىشود ليكن متاسفانه مفسرين آن را مخصوص به ربا دانسته و آن گاه پيرامون آن بحث كرده‌اند كه رباهاى قبل از اسلام چنين و چنان است و امرش واگذار به خدا است و كسى كه در اسلام ، ربا بخورد چنين و چنان مىشود با اينكه عموميت آيه بسيار روشن است . بعد از آنكه به اين نكته توجه كردى كاملا برايت روشن مىشود كه جمله * ( « فَلَه ما سَلَفَ وَأَمْرُه إِلَى اللَّه » ) * بيش از يك معناى مبهم افاده نمىكند چيزى كه هست اين معناى مبهم